Ένα βήμα πιο κοντά στους 5G αυτοκινητοδρόμους – Πώς θα λειτουργούν

Του Κώστα Κετσιετζή

Πληροφορίες από την αγορά αναζητεί το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το μεγάλο έργο ανάπτυξης δικτύων 5G στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους, προϋπολογισμού περίπου 130 εκατ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στόχος είναι η προκήρυξη του έργου να προχωρήσει μέσα στους επόμενους μήνες. Στη δράση περιλαμβάνεται το κύριο οδικό δίκτυο της χώρας που συνδέει τις βασικές υποδομές (λιμάνια, αεροδρόμια κ.λπ.) με τις βασικές πύλες εξόδου από τη χώρα και συγκεκριμένα: Εγνατία Οδός, Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Εύζωνοι, Ιωνία Οδός, Ολυμπία Οδός, Θεσσαλονίκη-Σέρρες-Προμαχώνας, Αττική Οδός, τμήματα στην Κεντρική Πελοπόννησος (Μορέας -Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα).

Η διασύνδεση των αυτοκινητοδρόμων της χώρας εκτιμάται, μεταξύ άλλων, ότι θα επιταχύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, θα βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα του κλάδου των συνδυασμένων μεταφορών, θα μειώσει δραστικά τα ατυχήματα, ενώ παράλληλα θα περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Σε σχετική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμάται ότι το 2025 το ετήσιο όφελος από την εισαγωγή των δικτύων 5G στις μεταφορές θα ανέλθει στα 8,3 δισ. ευρώ για την Ε.Ε., ενώ για τη χώρα το όφελος από την υλοποίηση των 5G δικτύων στις μεταφορές μπορεί να εισφέρει έσοδα ύψους 2, 3 δισ. ευρώ μέχρι το 2030 εφόσον η σταδιακή ανάπτυξη του δικτύου ξεκινήσει φέτος.

Αυτόνομα οχήματα

Τελικός σκοπός όμως είναι η αξιοποίηση της υποδομής που θα αναπτυχθεί για μια σειρά εφαρμογών έξυπνης οδήγησης ή ακόμη και αυτόματης πορείας για τα οχήματα, όπως;

Η δημιουργία ομάδας οχημάτων που θα ταξιδεύουν όλα μαζί. Η συγκεκριμένη εφαρμογή ήδη δοκιμάζεται σε ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους με φορτηγά τα οποία σχηματίζουν ένα κομβόι και λαμβάνουν περιοδικά δεδομένα από το πρώτο όχημα κινούμενα έτσι πολύ κοντά το ένα στο άλλο και χωρίς οδηγό.

Εφαρμογές προηγμένης οδήγησης που θα επιτρέπουν ημιαυτόματη ή πλήρως αυτοματοποιημένη οδήγηση. Κάθε όχημα θα μοιράζεται δεδομένα που λαμβάνονται από τους τοπικούς αισθητήρες του με οχήματα σε κοντινή απόσταση, επιτρέποντας έτσι στα οχήματα να συντονίζουν τις τροχιές ή τους ελιγμούς τους. Επιπλέον, κάθε όχημα θα μοιράζεται την οδηγική του πρόθεση με οχήματα σε κοντινή απόσταση.

Απομακρυσμένη οδήγηση. Επιτρέπει σε έναν απομακρυσμένο χρήστη ή μια εφαρμογή V2X να χειρίζεται ένα όχημα για όσους επιβάτες δεν μπορούν να οδηγήσουν μόνοι τους ή ένα απομακρυσμένο όχημα που βρίσκεται σε επικίνδυνα περιβάλλοντα.

Οι εφαρμογές έξυπνης οδήγησης και η διασύνδεση των οχημάτων μεταξύ τους και με κεντρικές υπολογιστικές μονάδες, εκτιμάται ότι θα μειώσει τα τροχαία ατυχήματα και τις ανθρώπινες απώλειες, κάνοντας το ταξίδι ασφαλέστερο.

Με το 5G τα δεδομένα θα είναι αρκετά αξιόπιστα για τα οχήματα να λαμβάνουν λεπτομέρειες σχετικά με τους επερχόμενους περιορισμούς ταχύτητας και να προσαρμόζουν ανάλογα την ταχύτητά τους, ενώ το επόμενο βήμα θα είναι η πλήρως αυτοματοποιημένη πορεία τους.

Για παράδειγμα, μέσω ενός αναδυόμενου παραθύρου στο ταμπλό, ο οδηγός ειδοποιείται ότι για τα επόμενα 100 χλμ υπάρχει ισχυρή κάλυψη σήματος και ένας εξωτερικός πάροχος υπηρεσιών μπορεί να αναλάβει με ασφάλεια τον έλεγχο του αυτοκινήτου.  Ουσιαστικά, ο οδηγός θα μπορεί να ξεκουράζεται ενώ το αυτοκίνητο είναι τηλεχειριζόμενο.

Ένας ενσωματωμένος υπολογιστής μπορεί να συνδυάσει δεδομένα οχημάτων με αυτά άλλων οχημάτων για να δημιουργήσει τον δικό του άμεσο χάρτη περιβάλλοντος σε πραγματικό χρόνο και να ελέγξει εάν άλλα οχήματα (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν είναι ορατά στον οδηγό) βρίσκονται σε πιθανή πορεία σύγκρουσης. Τα εμπλεκόμενα οχήματα μπορούν στη συνέχεια να λάβουν μια συγκεκριμένη εντολή, όπως φρενάρισμα ή επιτάχυνση για να αποτρέψουν μια σύγκρουση.

Νέα επιχειρηματικά μοντέλα

Η ανάπτυξη δικτύων 5G που υποστηρίζουν την αυτόνομη κίνηση οχημάτων στους αυτοκινητόδρομους θα οδηγήσει στην εμφάνιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων και πηγών εσόδων.

Οι κύριοι ρόλοι των σχετικών επιχειρηματικών μοντέλων περιλαμβάνουν τους τελικούς χρήστες, τους παρόχους υπηρεσιών Συνδεδεμένης και Αυτοματοποιημένης Κινητικότητας, τον πάροχο δικτύου και τον χειριστή αυτοκινητοδρόμων. Οι τελικοί χρήστες θα πρέπει να πληρώσουν ένα τέλος χρήστη στους αντίστοιχους παρόχους τους, μέρος του οποίου αποδίδεται στον πάροχο δικτύου.

Για τον τελικό σχεδιασμό του έργου το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά σε δημόσιο Αίτημα για Πληροφορίες (Request for Information) θέτοντας ερωτήματα όπως ποιες είναι οι αποτελεσματικές υπηρεσίες, το κόστος ανάπτυξης του δικτύου και το αν υπάρχει ενδιαφέρον για το έργο.