Η αγωνία των αστρονόμων τα Χριστούγεννα

Την παραμονή της εορτής θα εκτοξευθεί στο Διάστημα το τηλεσκόπιο James Webb

Η δρ Μάρτσια Ρίκε του Πανεπιστημίου της Αριζόνας παραδέχεται ότι «θα κάνει την προσευχή της» το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων, όταν θα παρακολουθεί την εκτόξευση του νέου διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Επί είκοσι συναπτά έτη εργάζεται για να κατασκευάσει την υπερευαίσθητη κάμερα που θα τοποθετηθεί στο διαστημόπλοιο. Το Webb είναι ο μεγαλύτερος διάδοχος του τηλεσκοπίου Hubble, και η κατασκευή του κόστισε 10 δισ. δολάρια. Οι αστρονόμοι ελπίζουν ότι θα τους βοηθήσει να λύσουν τα μυστήρια σχετικά με τις πρώτες μέρες του σύμπαντος και θα τους επιτρέψει να κατασκοπεύσουν τους κοντινούς εξωπλανήτες.

Επειτα από πολλά χρόνια καθυστερήσεων, το τηλεσκόπιο είναι έτοιμο να εκτοξευθεί από τη Γαλλική Γουιάνα, με προορισμό μια τοποθεσία 1,5 εκατ. χιλιομέτρων μακριά από τη Γη. Τον επόμενο μήνα, το τηλεσκόπιο θα πρέπει να εκτελέσει σειρά ελιγμών με 344 «σημεία αστοχίας», προκειμένου να ξεδιπλώσει τον χρυσό του καθρέφτη και να αναπτύξει πέντε λεπτά στρώματα ενός τεράστιου πλαστικού αντηλιακού που θα προστατεύει τα όργανά του.

Μηχανικοί και αστρονόμοι ανησυχούν επειδή δεν υπάρχει προοπτική ανθρώπινης ή ρομποτικής παρέμβασης ή διάσωσης σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά. Αλλά, αν το τηλεσκόπιο καταφέρει να φτάσει αλώβητο στον προορισμό του, οι αστρονόμοι ελπίζουν να εντοπίσουν τα πρώτα αστέρια και τους γαλαξίες που αναδύθηκαν από την αρχέγονη ομίχλη όταν το σύμπαν ήταν μόλις 100 εκατομμυρίων ετών, με λίγα λόγια όταν έκανε τα πρώτα του βήματα μετά τη Μεγάλη Εκρηξη.

Ο Μάικλ Τέρνερ, κοσμολόγος στο Ιδρυμα Κάουλι και πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας, περιέγραψε τον συνδυασμό «ενθουσιασμού και τρόμου», που περιμένει να νιώσει κατά την εκτόξευση. «Η επόμενη δεκαετία της αστρονομίας και της αστροφυσικής βασίζεται στο Webb. Διακυβεύεται η επιτυχία και το κύρος των ΗΠΑ στο Διάστημα και στην επιστήμη. Αυτό είναι βαρύ φορτίο, αλλά ξέρουμε πώς να κάνουμε σπουδαία πράγματα». «Προσπαθώ να μην κάνω αρνητικές σκέψεις», είπε η δρ Πριγιαμβάντα Ναταρατζάν, αστροφυσικός στο Γέιλ, που θα χρησιμοποιήσει το Webb για να μάθει από πού προήλθαν οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. «Αξιοσημείωτα επιτεύγματα του ανθρώπινου χεριού και μυαλού, είτε πρόκειται για τις πυραμίδες της Γκίζας, το Σινικό Τείχος ή την Καπέλα Σιστίνα, χρειάστηκαν χρόνο και χρήμα. Θεωρώ ότι το τηλεσκόπιο Webb είναι κατόρθωμα υψηλής αξίας για την εποχή μας».