Η ανάκαμψη περνάει από τον εμβολιασμό στις φτωχές χώρες

UCHIR AGARWAL*

Μια βιώσιμη και ευρεία καθολική ανάκαμψη απαιτεί το τέλος της πανδημίας. Φέτος τον Μάιο το ΔΝΤ δημοσίευσε έναν περιεκτικό οδικό χάρτη για να λήξει ο κορωνοϊός, να σωθούν ζωές και να επιστρέψει σε ορθή πορεία η ανάκαμψη. Αυτός βασιζόταν σε μια απλή αλλά και πανίσχυρη υπόθεση, ότι το να λήξει η ασθένεια είναι απαραίτητος όρος για την αποκατάσταση της απασχόλησης, των ανθρωπίνων ζωών και της οικονομικής ευημερίας. Μέχρι σήμερα η παγκόσμια ανάκαμψη συνεχίζεται, αλλά ο βηματισμός αποδυναμώθηκε. Μέσα σε ένα εξάμηνο ο επίσημα καταγεγραμμένος αριθμός θανάτων από τον κορωνοϊό αυξήθηκε 50% και σήμερα φθάνει τα 5 εκατομμύρια, αν και ο πραγματικός αριθμός εκτιμάται ότι είναι υψηλότερος. Σημαντικό προβληματισμό δημιουργεί η διευρυνόμενη απόκλιση των οικονομικών προοπτικών ανάμεσα σε πλούσιες και φτωχές χώρες. Βάσει της έκθεσης του ΔΝΤ τον Οκτώβριο, η συνολική παραγωγή στις προηγμένες χώρες θα ανακτήσει την τάση προ πανδημίας το 2022, υπερβαίνοντάς την κατά 0,9% το 2024. Αντιθέτως, η παραγωγή στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, εκτός Κίνας, αναμένεται να παραμείνει σε επίπεδα 5,5% χαμηλότερα των προ της πανδημίας το 2024. Εάν ο κορωνοϊός επέφερε μακροχρόνιες επιπτώσεις, θα μπορούσαμε να δούμε σε επίπεδο παγκοσμίου ΑΕΠ αυξημένες απώλειες στα 5,3 τρισ. δολάρια σε ορίζοντα πενταετίας και σε συσχετισμό με τις τωρινές μας εκτιμήσεις, ενώ θα χάνονταν ακόμα μερικά εκατομμύρια ζωές.

Οι διαφοροποιήσεις στις οικονομικές προοπτικές λογίζονται ως οι συνέπειες της μεγάλης ανισοκατανομής στους εμβολιασμούς και των υποστηρικτικών πολιτικών. Στα τέλη Οκτωβρίου ανάμεσα στις προηγμένες οικονομίες σχεδόν το 65% του πληθυσμού είχε εμβολιαστεί πλήρως, ενώ για πολλούς εξ αυτών και η τρίτη δόση ήταν διαθέσιμη. Στις χώρες με χαμηλά εισοδήματα το ποσοστό των εμβολιασμένων ήταν κάτω του 2% και αυτό δεν αφορά ως πρόβλημα μόνον συγκεκριμένες χώρες ή περιφέρειες, αλλά όλο τον πλανήτη. Οπως συνεχώς επισημαίνουν οι επαγγελματίες του κλάδου της υγείας, η πανδημία πουθενά δεν θα θεωρείται ότι τελείωσε εάν δεν έχει από παντού εξαλειφθεί. Η περαιτέρω ανεξέλεγκτη μετάδοση του ιού καθιστά ολοένα και πιθανότερο να υπάρξουν μεταλλάξεις και να δημιουργηθεί επείγουσα συνθήκη, ενώ ορισμένες από αυτές θα είναι ανθεκτικές στα υφιστάμενα εμβόλια. Οπότε, ο κόσμος θα επιστρέψει στη γραμμή εκκίνησης στον αγώνα κατά της ασθένειας. Ο οδικός μας χάρτης καθόρισε ορισμένους στόχους, όπως το να έχει εμβολιαστεί τουλάχιστον το 40% του πληθυσμού διεθνώς έως τα τέλη του 2021 και το 70% έως το πρώτο εξάμηνο του 2022, να αντιμετωπισθούν προβλήματα από νέες μεταλλάξεις και να σωθούν ανθρώπινες ζωές.

* Ο κ. Uchir Agarwal είναι ανώτατος οικονομολόγος του τμήματος Ερευνών του ΔΝΤ.